Cách đấu gương điện đúng kỹ thuật luôn phải bắt đầu từ việc hiểu cấu tạo hệ thống, sơ đồ mạch và đánh giá xem xe có phù hợp để độ hay không, tránh đấu sai cháy cầu chì hoặc hỏng gương zin.
Gương chỉnh điện là gì và sơ đồ mạch điện ra sao?
Gương chỉnh điện thực chất là gương chiếu hậu tích hợp motor và mạch điện điều khiển, giúp người lái chỉnh mặt gương (lên, xuống, trái, phải) và trên một số xe còn có chức năng gập/mở gương bằng nút bấm hoặc theo khóa cửa. Trước khi nghĩ đến cách đấu gương điện hay độ gập điện, cần hiểu hệ thống đang chạy như thế nào.
Về cơ bản, mạch điện điều khiển gương chiếu hậu gồm nguồn (+) sau khóa, mát (mass), dây tín hiệu từ công tắc, motor chỉnh mặt gương và nếu có thì thêm motor gập gương. Công tắc điều khiển đảo cực cấp cho motor, nên khi bạn gạt sang trái, phải hoặc lên, xuống, điện áp sẽ đổi chiều, làm motor quay theo hướng tương ứng.
Sơ đồ mạch điện gương chiếu hậu trên từng dòng xe sẽ khác nhau, nhưng đa số sẽ có nhóm dây riêng cho chỉnh mặt gương, nhóm dây cho gập gương (nếu là bản có sẵn) và đôi khi chia theo từng bên gương. Khi muốn độ thêm mạch điều khiển gương điện hay lắp thêm mô-đun gập gương theo khóa cửa, thợ thường phải dò đúng dây tín hiệu khóa cửa, dây nguồn ACC, dây mass và dây điều khiển motor gập. Nếu không có sơ đồ mạch điện gương chiếu hậu chính xác, việc “đấu mò” rất dễ dẫn đến chập, cháy cầu chì hoặc làm hệ thống khóa cửa, kính điện hoạt động bất thường.
Với các xe chỉ có gương chỉnh điện mà chưa có gập điện, việc chế gương gập điện ô tô thường sẽ bao gồm lắp thêm motor gập vào cụm gương, thay hoặc bổ sung mạch điện điều khiển, rồi nối vào hệ thống điện có sẵn. Ở bước này, hiểu đúng sơ đồ mạch điện gương chiếu hậu và mạch điện trung tâm của xe là điều bắt buộc, không nên làm theo cảm tính.
Các dòng xe không nên độ gương gập điện
Không phải xe nào cũng nên hoặc cũng “đáng” độ gương gập điện. Nếu được thi công đúng kỹ thuật, đấu dây đúng sơ đồ, đi dây gọn và có bảo vệ cầu chì, việc độ gương gập điện thường không làm giảm độ an toàn của xe. Tuy nhiên, khả năng nâng cấp lại phụ thuộc rất nhiều vào kết cấu gương, hệ thống điện và trang bị nguyên bản.
Những xe đời quá cũ, hệ thống điện đã xuống cấp hoặc dây điện đã bị can thiệp nhiều lần trước đó thường tiềm ẩn khá nhiều rủi ro. Khi thêm mạch điều khiển gương điện, mô-đun tự gập theo khóa cửa, dòng tải cộng dồn có thể khiến cầu chì chung cho cụm cửa, kính, khóa chịu áp lực lớn hơn. Nếu dây zin đã lão hóa, việc đấu nối thêm dễ làm phát sinh cháy giắc, đứt dây ngầm hoặc nhiễu sang các hệ thống khác.
Một nhóm xe khác nên cân nhắc kỹ là những dòng sử dụng mạng CAN Bus phức tạp, tích hợp nhiều chức năng điều khiển qua hộp Body Control Module. Với các xe này, việc chế thêm mạch ngoài để điều khiển gập, mở gương mà không tuân theo sơ đồ chính hãng có thể làm phát sinh lỗi trên táp-lô, báo lỗi hệ thống cửa hoặc gây xung đột tín hiệu. Nếu muốn độ, nên sử dụng giải pháp, bộ điều khiển được thiết kế tương thích cho từng dòng xe cụ thể và thi công tại đơn vị có khả năng đọc sơ đồ, đo kiểm tín hiệu đúng chuẩn.
Ngoài ra, một số mẫu xe gương được thiết kế liền khối, không có sẵn chỗ lắp motor gập hoặc chi phí thay trọn cụm gương có sẵn gập điện quá cao so với giá trị xe. Trên những trường hợp này, việc độ gương gập điện về mặt kỹ thuật có thể làm được nhưng lại không hợp lý về kinh tế. Chủ xe nên so sánh chi phí tổng, rủi ro can thiệp mạch điện và lợi ích sử dụng thực tế trước khi quyết định.
Về trải nghiệm, trên các xe nhỏ, gương đặt sát thân xe, môi trường sử dụng ít va quệt, đôi khi chức năng gập điện không thực sự cần thiết. Nếu thường đỗ xe trong nhà hoặc chỗ trông giữ an toàn, số lần phải gập, mở gương mỗi ngày không nhiều, thì đầu tư vào hạng mục khác có thể thiết thực hơn.
Với những ai vẫn muốn nâng cấp, nên tìm hiểu kỹ giải pháp mà đơn vị thi công đưa ra, hỏi rõ họ xử lý mạch điện điều khiển gương chiếu hậu thế nào, có can thiệp cắt dây zin hay dùng giắc chuyển, và có phương án bảo vệ an toàn điện (cầu chì, bọc cách điện, đi dây tránh nước) hay không. Những địa chỉ có kinh nghiệm độ ô tô Limo Green hoặc các gara chuyên điện ô tô thường có quy trình và sơ đồ bài bản hơn.
Hướng dẫn 3 bước độ gương gập điện cơ bản cho các dòng xe
Quy trình độ gương gập điện nhìn qua có vẻ đơn giản, nhưng liên quan trực tiếp đến dây điện cửa, khóa cửa và cụm công tắc gương. Nội dung dưới đây chỉ mang tính tổng quan, phù hợp để chủ xe hiểu việc thợ sẽ làm gì, từ đó trao đổi yêu cầu cho rõ. Không nên tự thực hiện tại nhà nếu không có kiến thức điện ô tô.
Bước 1 là khảo sát hệ thống hiện có. Thợ cần kiểm tra xe đang dùng loại gương chỉnh cơ, gương chỉnh điện hay gương đã có sẵn chức năng gập nhưng đang điều khiển bằng tay. Tiếp đó là xem sơ đồ mạch điện gương chiếu hậu, vị trí giắc nối trong cánh cửa, loại công tắc điều khiển đang dùng, hệ thống khóa cửa là loại điều khiển bằng dây âm hay dương. Từ đó mới quyết định dùng bộ gương mới, thay cụm gương zin hay chỉ lắp thêm mạch điều khiển gương điện cho motor gập.
Bước 2 là lắp đặt phần cơ và mạch. Nếu phải thay cụm gương có motor gập, thợ sẽ tháo ốp tapi cửa, tháo gương cũ, lắp gương mới, căn chỉnh vị trí đúng tiêu chuẩn nhìn. Sau đó, mạch điều khiển gương điện hoặc mô-đun gập gương tự động sẽ được gắn ở vị trí khô ráo trong cửa hoặc dưới táp-lô, đi dây qua giắc, hạn chế cắt dây zin tối đa. Ở bước này, yêu cầu quan trọng là đi dây gọn, tránh cọ xát vào xương cửa, tránh khu vực kính nâng/hạ và phải bọc bảo vệ những chỗ có nguy cơ nước tạt vào.
Bước 3 là đấu nối nguồn và tín hiệu. Thợ sẽ lấy nguồn sau khóa hoặc nguồn theo yêu cầu của bộ điều khiển, đấu mass chắc chắn, rồi nối dây điều khiển vào công tắc gương hoặc dây khóa cửa tùy cấu hình. Sau khi đấu, cần đo kiểm kỹ bằng đồng hồ, thử từng chế độ: bật/tắt khóa, gập/mở bằng công tắc, thử khi đề máy, khi bật đèn xi-nhan… để chắc chắn không có hiện tượng gập mở sai lúc, chập chờn hoặc gây sụt áp hệ thống.
Nếu chủ xe muốn gương gập theo remote khóa cửa, cần hỏi rõ cách bộ điều khiển nhận tín hiệu, có can thiệp sâu vào dây khóa cửa hay không. Các giải pháp dùng giắc chuyển, hạn chế cắt nối là lựa chọn an toàn hơn cho hệ thống điện zin về lâu dài.
Trong thực tế, phần khó của cách đấu gương điện không nằm ở thao tác bấm cos kẹp dây mà ở chỗ đọc hiểu sơ đồ, phân biệt dây điều khiển, dây nguồn và tính toán tải phù hợp. Vì vậy, ngay cả với những người có kiến thức cơ bản, vẫn nên ưu tiên lắp đặt tại đơn vị uy tín, hạn chế rủi ro hỏng hộp điều khiển, chập điện hay ảnh hưởng đến các hệ thống khác.
Tổng hợp 4 lỗi thường gặp của gương điện ô tô và cách sửa
Phần này là nội dung quan trọng nhất với những ai đang dùng gương chỉnh điện hoặc đã độ gương gập điện. Khi hiểu nguyên nhân và cách kiểm tra cơ bản, chủ xe sẽ biết lúc nào có thể xử lý nhẹ tại chỗ, lúc nào nên đưa xe đến gara để kiểm tra sâu mạch điều khiển gương điện, tránh làm nặng thêm lỗi.
- Gương không chỉnh được theo mọi hướng.
- Gương chỉ chỉnh được một hướng hoặc chỉ hoạt động một bên.
- Gương hoạt động chập chờn, lúc được lúc không.
- Gương không gập/mở hoặc công tắc gập điện không hoạt động.
Các lỗi trên thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân như cháy cầu chì, lỏng giắc kết nối, hỏng mô-tơ, đứt dây điện, lỗi công tắc hoặc sự cố ở mạch điều khiển gương điện. Chủ xe có thể kiểm tra những hạng mục cơ bản như cầu chì, giắc cắm hoặc nguồn điện nếu có kinh nghiệm. Tuy nhiên, với các lỗi liên quan đến mô-tơ, mạch điện điều khiển gương chiếu hậu hoặc xe đã chế gương gập điện ô tô, không nên tự tháo lắp hay đấu nối tại nhà. Việc kiểm tra và sửa chữa nên được thực hiện tại gara uy tín để xác định đúng nguyên nhân, tránh phát sinh hư hỏng hoặc ảnh hưởng đến hệ thống điện nguyên bản của xe.
Ở mọi trường hợp liên quan đến mạch điều khiển gương điện, mạch điện điều khiển gương chiếu hậu hoặc can thiệp vào dây trong cánh cửa, khi chủ xe không chắc chắn về tay nghề, tốt nhất nên nhờ gara chuyên điện ô tô xử lý. Gương là bộ phận hỗ trợ tầm nhìn, nếu sửa chữa thiếu kiểm soát, đấu dây sai có thể khiến gương dừng ở vị trí lệch, gây khó quan sát và ảnh hưởng an toàn khi di chuyển.
Khi cần nâng cấp, chuẩn hóa lại hệ thống hoặc xử lý lỗi phát sinh sau khi đã độ, có thể trao đổi trước với các đơn vị chuyên về gương gập điện như các xưởng chuyên độ ô tô Limo Green để được tư vấn giải pháp, cấu hình mạch và cách đấu nối phù hợp với từng dòng xe.
Cách đấu gương điện đúng luôn phải đi kèm hiểu biết về mạch, giới hạn của từng dòng xe và dấu hiệu nhận biết lỗi. Nếu còn băn khoăn về việc có nên độ gương gập điện, nên trao đổi kỹ với gara hoặc đơn vị độ để chọn phương án phù hợp, an toàn và tránh phát sinh hư hỏng không đáng có.